Moderne tijd (1850‑nu)
Vanaf het eind van de 19e eeuw breidt de stad voor het eerst uit buiten de singels. In de 20e eeuw zijn er meerdere keren grootschalige uitbreidingen. Compleet nieuwe wijken moeten de snel groeiende bevolking huisvesten. De industrie en de spoorwegen worden steeds belangrijker. Na de Tweede Wereldoorlog wordt het oude centrum drastisch vernieuwd. Hoog Catharijne wordt gebouwd. De laatste 20 jaar wordt het stationsgebied grootschalig aangepakt. De laatste stadsuitbreiding is Leidsche Rijn.
Verhalen uit de moderne tijd (1850 ‑ nu)
Stadsvernieuwing 1970-1990: herstel en opbloei van de bestaande stad
Aan het begin van de jaren 70 waren er veel slechte woningen in de binnenstad. Straten raakten steeds meer verstopt door autoverkeer. Om problemen op te lossen kwamen er plannen voor sloop en nieuwbouw.
Slachthuis aan de Amsterdamsestraatweg
Aan de Amsterdamsestraatweg in Zuilen lag vanaf 1901 het slachthuis. Alleen de drie villa-achtige gebouwen zijn bewaard gebleven. Op de plek waar de andere gebouwen van het complex lagen, staat tegenwoordig woningbouw.
Het uitbreidingsplan van Moreelse
In 1664 presenteerde burgemeester Hendrick Moreelse grootse plannen voor Utrecht. De oppervlakte van de stad zou verdubbelen en omgeven worden door een moderne stadsverdediging.
Robijnhof
De beroemde Utrechtse architect Gerrit Rietveld ontwierp meerdere wooncomplexen voor de nieuwbouwwijk Hoograven.
Villa Jongerius
Het complex van de Villa Jongerius is een opvallende verschijning. Met 3D brengen we de ontwikkeling van het complex in beeld.
Zoeken naar kasteel Vredenburg
Kasteel Vredenburg moest opstandige Utrechters onder de duim houden. Bekijk de bouw en sloop van het gehate kasteel.
De Utrechtse stadsverdediging
In 1122 legden de Utrechters een stadsverdediging aan. Het was een enorm karwei dat door de eeuwen heen veel werk, tijd en geld zou vragen.
Vrouwjuttenhof
Rond 1975 maakten de grote sloopplannen in de binnenstad plaats voor kleinschalige stadsvernieuwing zoals aan de Vrouwjuttenhof.
Tuynhuis van Kasteel de Haar
In 2020 bleek dat het Tuynhuis van Kasteel de Haar ooit een vogelverblijf was.
Rietveld-Schröderhuis
Het Rietveld Schröderhuis van de Utrechtse architect Gerrit Rietveld staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco.
Werk aan de werf
Het onderhoud aan het wervengebied was altijd al een gedeelde verantwoordelijkheid van eigenaren en de stad.
Herderplein in buurt Halve Maan
Het Herderplein is in 1955 aangelegd als centrale ontmoetingsplek van de buurt Halve Maan. Tegenwoordig is het een gemeentelijk monument.
Hommelbos: een tuin van landgoed Welgelegen
Het Hommelbos is een overblijfsel van een tuin die aan het eind van de 19e eeuw werd aangelegd op het landgoed Welgelegen.
Staatsspoorwegen
In 1844 werd de eerste spoorlijn van Utrecht aangelegd: de lijn van Amsterdam naar Arnhem.
Sterrenbos
Buiten de singel lag vanaf 1729 een wandelpark in de vorm van een ster: een sterrenbos. Later kwam er bebouwing, zoals een universiteitsgebouw en een hofje waar arme mensen konden wonen.
Van universiteit tot rechtbank
Aan het eind van de 19e eeuw kwamen er universiteitsgebouwen langs de Catharijnesingel. Het laboratorium werd in 2000 onderdeel van het nieuwe gebouw van de rechtbank.
Catharijnesingel
De Catharijnesingel was tot het eind van de 19e eeuw een belangrijke vaarweg. Het was onderdeel van de 'Keulse vaart', de belangrijkste waterverbinding tussen Amsterdam en Keulen.
Academisch ziekenhuis
In 1872 kwam een universitair ziekenhuis aan de Catharijnesingel. Er kwamen steeds meer gebouwen bij. Inmiddels zijn die gesloopt of omgebouwd naar woningen.
Wonen in Hooch Boulandt
In 1989 verhuisde het Academisch Ziekenhuis naar de Uithof. Op het voormalige ziekenhuisterrein aan de Catharijnesingel kwam een woonwijk.
Bombardementen op de spoorwegen
In 1944 en ‘45 voerden geallieerde vliegtuigen meerdere bombardementen uit op Utrecht. Vooral de spoorwegen waren het doelwit, omdat ze een grote rol speelden bij Duitse transporten van oorlogsmateriaal.
Instituut voor Anatomie
In 1921 werd het Anatomiegebouw gebouwd. Een plek voor studenten die dierenarts wilden worden.
Instituut voor Hoefkunde
Het nieuwe Instituut Hoefkunde werd gebouwd aan de noordkant van de Poortstraat. Het was in gebruik van 1917 tot 1968.
Hondenstal
Een gevreesde hondenziekte was hondsdolheid. Dat moest onderzocht worden. En dat gebeurde in de Hondenstal.
Onderwijsgebouw
Diergeneeskunde werd steeds populairder. Daarom werd in 1877 het Onderwijsgebouw gebouwd met leslokalen en huisvesting.
Paardenstallen
Tegenover de paardenkathedraal stonden de paardenstallen. Met bovenop 2 kleine hooizolders.
Instituut voor Chirurgie
In het Instituut voor Chirurgie leerden studenten hoe ze dieren moesten opereren.
Poortgebouw en Gildestein
In 1821 opent de eerste opleiding voor veeartsen van Nederland in het Poortgebouw.
Park de Watertoren
Een park voor iedereen. Eind jaren 60 mochten in Overvecht bewoners meedenken over hun buurt. Dat was voor het eerst in Utrecht. Er kwamen werkgroepen, ook voor het park.
Duitse bommenwerper
Utrechtse archeologen onderzochten in 2010 een neergestorte Duitse bommenwerper. Lees was ze ontdekte over het vliegtuig.
School aan het Ondiep 63
De school aan Ondiep 63 staat er sinds 1906, terwijl huizen in de wijk Ondiep pas in 1918 werden opgeleverd. De school werd gebouwd door de gemeente vanwege de invoering van de Leerplicht in 1900.
WOS8 en Basketbar: speelse architectuur
In de jaren negentig van de vorige eeuw stimuleerde de overheid aandacht voor architectuur bij de bouw van nieuwe gebouwen. Dit beleid is goed te zien bij WOS8 en de Basketbar.
Damsluisbrug
De Damsluisbrug werd in 1875 aangelegd over het verbindingskanaal tussen de fortgrachten van Lunet I en Lunet II. Eind 2025 opende de nieuwe brug op de plek van de oude damsluisbrug.
De Rode Brug
Als de stad in de loop van de 20e eeuw flink groeit, wordt de Rode Brug een steeds belangrijkere route tussen noord en noordwest.
Verkeerstuin
De verkeerstuin in Park Transwijk opende in 1963 haar deuren ‘om de jeugd vertrouwd te maken met de problemen van het hedendaagse verkeer’.
School Mecklenburglaan
De school aan het begin van de Mecklenburglaan is in 1918 gebouwd door ir. S.F. Loeb. Loeb was in die tijd de architect van de gemeente Utrecht.
Torenuurwerk Commiezenhuis
In 1858 werd een zogenoemd commiezenhuis gebouwd. Dit was het kantoor van de tolambtenaren. Lees hier meer over het torenuurwerk.