De 4 lunetten zijn de kleinste van de Utrechtse forten. Ze zijn gebouwd tussen 1822 en 1828. De lunetten liggen op de Houtense Vlakte en grenzen aan de wijk Lunetten.
De Houtense Vlakte ligt hoger dan de omgeving. Het gebied kon daarom niet goed onder water gezet worden. Er was dus een zwakke plek in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Om het toch goed te kunnen verdedigen, zijn de 4 lunetten op korte afstand van elkaar gebouwd.
Een lunet is een klein fort. Aan de voorkant van het fort lopen 2 muren naar elkaar toe in een punt. Het woord lunet komt van het Franse 'lune' en betekent 'maan'. Van boven gezien heeft een lunet de vorm van een halve maan.
Een nieuwe invulling
De gemeente en organisaties werken samen aan een vernieuwd programma op de Lunetten. De fortenmuren zijn de afgelopen jaren uitgebreid opgeknapt. Met culturele en maatschappelijke activiteiten willen we de forten meer levendig maken en beter toegankelijk voor publiek. Zo is de geschiedenis van de Hollandse Waterlinies straks nog beter te beleven.
In het voorjaar van 2026 koos de gemeente voor Lunet I, II en III nieuwe huurders. Zij mogen activiteiten gaan organiseren in gebouwen op de forten. En een deel van de buitenruimte gebruiken. De plannen moeten natuurlijk goed passen bij het erfgoed en het groen op de forten. In 2026 en 2027 bereiden we de plannen samen met de nieuwe huurders verder voor.
Lunet I - cultuur en groen
Lunet I werd gebouwd tussen 1825 en 1828. Later werd een atoomschuilkelder op het terrein bijgebouwd. Het ligt direct ten zuiden van de Krommerijn. Het fort bestaat uit 2 flankkazematten met daartussen de atoomschuilkelder en een mitrailleurkazemat.
Op Lunet I zit de buitenschoolse opvang Het Fort. Lunet I wordt nu nog tijdelijk verhuurd aan BUI, een muzikantenbroedplaats, en Grounded, die evenementen met een duurzaam en sociaal karakter organiseert. Deze organisaties blijven op het fort en willen met culturele organisatie DePlaatsmaker als nieuwe hoofdhuurder het culturele aanbod uitbreiden.
- saillant
- facen
- flanken
- keel
- flankkazemat
- groepsschuilplaatsen
- atoombunker
- ondergrondse verbindingsgang
- houten noodgebouw
- mitrailleurkazemat
Lunet II - cultuur en erfgoed
Lunet II is gebouwd tussen 1822 en 1826. In de jaren ‘30 zijn daar groepsschuilplaatsen bijgebouwd. Lunet II is nu het kantoor van de Monumentenwacht Utrecht. De Plaatsmaker huist ook nog enkele kunstenaars in de loods. In 2027 maken deze organisaties plaats voor nieuwe huurders.
De organisatie Het Front wordt de nieuwe huurder en wil in de flankkazematten en de houten loods op het fort ruimte maken voor kunst- en onderzoeksprojecten, werkplekken voor culturele makers en horeca. In de loods onder de Waterlinieweg komen ateliers en een cultureel podium. Als aanvulling op dag- en avondprogramma onderzoekt de gemeente samen met de nieuwe huurder de mogelijkheid voor maximaal 20 keer per jaar een programma met nachtcultuur.
Lunet III - rust en welzijn
De grote kanonkazemat (een stenen bunker voor kanonnen) van Lunet III wordt gebruikt door de buitenschoolse opvang Fort Kakola (op werkdagen) en Scouting Salwega (in het weekend). Verder staan er 2 woningen op dit fort.
Stichting De weg van de held, die jongeren met een ondersteuningsvraag uit Utrecht en omgeving begeleid, wordt in 2026 huurder op het fort. De weg van de held is een stichting en begeleidt jongeren uit Utrecht en omgeving die ondersteuning nodig hebben. Op dit fort willen we de rust en activiteiten voor bewoners uit omliggende wijken behouden. De buitenschoolse opvang en scouting blijven aanwezig.
Lunet IV - zorgfort
De kazematten zijn gerestaureerd en opnieuw ingericht. Lunet IV is veranderd in een 'zorgfort'. Een nieuw gebouwde loods in de stijl van de Waterlinie biedt sinds 2015 onderdak aan lunchroom 'De Smaak van Lunet'. Medewerkers van ZOMO Wonen en Dagbesteding bedienen daar de gasten.
Ontwikkeling Lunettenpark
Het opknappen en organiseren van een vernieuwd programma op de forten is onderdeel van de ontwikkeling van het Lunettenpark. Het versterken van de bijzondere cultuurhistorische en ecologische waarden van de forten staan daarbij centraal.
Ook zullen de forten steeds toegankelijker worden voor publiek. Het plan is dat de hekken open zijn tussen 9.00 en 21.00 uur of tot zonsondergang.
Hulp en contact – Erfgoed
Telefoon
Maandag, dinsdag en donderdag 9.00 - 17.00 uur
Woensdag en vrijdag 9.00 - 13.00 uur