Boeren en molenaars?

Auteur: 
Linda Dielemans

ISBN:
978-90-73448-34-6

Pagina's: 
102

Archeologisch onderzoek naar een laatmiddeleeuws erf aan de Strijlandweg, gemeente Utrecht

In 2007 en 2008 heeft definitief archeologisch onderzoek plaatsgevonden aan de Strijlandweg op de voormalige sportvelden van DESTO te Utrecht. Uit het vooronderzoek bleek een van de 3 laatmiddeleeuwse boerderijen, zichtbaar op de kaart van Specht uit 1696, binnen het onderzoeksterrein van LR64 te liggen. De nabijheid van het vroegmiddeleeuwse complex LR51/54 maakte het mogelijk dat er nog resten van deze nederzetting op het onderzoeksterrein aanwezig zijn, wat overigens niet het geval was. De aanleiding voor uitbreiding van het onderzoek in 2008 was de concentratie laatmiddeleeuwse sporen die werd gevonden in de noordwesthoek van het terrein.

De tijdens het onderzoek van LR64 gevonden sporen zijn geïnterpreteerd als boerderijerf. De ontwikkeling van het erf is in 2 fasen te verdelen: het westelijke deel van 1100 tot 1250 na Chr. en het oostelijke deel van 1250 tot 1325 na Chr. In het westelijk deel van het erf zijn 2 mogelijke woonstructuren aangetroffen. Er zijn 3 greppels aangetroffen tijdens het onderzoek, waarvan er één mogelijk in verband kan worden gebracht met henneproting in beide fasen. Roten is het blootstellen van stengels aan water, zodat de vezels vrijkomen voor verwerking in textiel. Op het erf zijn nog 11 kringgreppels gevonden die wijzen op de aanwezigheid van hooimijten. Op de bodem van de jongste kringgreppels zijn diverse muizenpotten aangetroffen.

De mogelijke rosmolen die is aangetroffen roept vragen op. Laatmiddeleeuwse molens uit de twaalfde tot veertiende eeuw worden in Nederland zelden aangetroffen en er is dan ook nauwelijks iets over bekend. Vooral de constructie van vroege rosmolens kan alleen worden afgeleid uit veel latere, vaak buitenlandse voorbeelden. Wellicht zijn er bij verschillende opgravingen gelijksoortige grondsporen aangetroffen waarbij nooit aan een molen is gedacht. Dit biedt vele mogelijkheden voor nieuw onderzoek naar de vroegste molens in Nederland.

Basisrapportage Archeologie 45: Boeren en molenaars? (pdf, 7,4Mb)