Een singel rondom

In 1122 kreeg Utrecht stadsrecht. Vanaf dat moment mochten de Utrechtse bevolking een eigen stadsverdediging aanleggen. Als eerste legden zij een verdedigingsgracht aan: de huidige singel.

Ook kwamen er hoge vierkante uitkijktorens en een tufstenen muur boven op een aarden wal. In de eeuwen daarop werd de stadsverdediging voortdurend gemoderniseerd met muren, toegangspoorten en torens van baksteen. De stadsommuring moest in de 16e eeuw drastisch worden aangepast vanwege de uitvinding van het kanon.

Sloop van de stadsmuur

Na de voltooiing van de Nieuwe Hollandse Waterlinie in 1824 was de oude stadsverdediging niet meer nodig. Het idee ontstond om de inmiddels vervallen stadsmuren te slopen om ruimte te maken voor een wandelpark. In 1829 presenteerde landschapsarchitect Jan David Zocher jr. zijn plan voor een glooiend park rond de zuidelijke binnenstad. De noordkant kreeg een steniger karakter. Daar moesten de wallen plaatsmaken voor de uitbreiding van de stadshaven.

Op diverse plaatsen zijn delen van de voormalige stadsverdediging nog duidelijk herkenbaar en ook onder de grond zijn restanten van de stadsmuur goed bewaard gebleven. Door archeologisch onderzoek zijn we de afgelopen jaren veel te weten gekomen over de geschiedenis van de ommuurde stad.

Na de Tweede Wereldoorlog waren er plannen om de singel te dempen. Mede door ingrijpen van toenmalig minister Marga Klompé werd in 1970 slechts een deel van de Catharijnesingel en Weerdsingel gedempt. Sinds 2020 loopt de singel weer helemaal rond de binnenstad.

Dit verhaal is onderdeel van de singelroute.

Hulp en contact Erfgoed

Telefoon

14 030

E-mail

erfgoed@utrecht.nl