Verhalen Romeinse wachttoren

In 2002 zijn de resten gevonden van twee Romeinse wachttorens in de Utrechtse wijk Vleuterweide. De oudste was kort na het jaar 40 gebouwd, de tweede ruim twintig jaar later. De oudste toren kon tot in detail worden gereconstrueerd. Het bleek om een gedrongen toren te gaan met een verdieping en een balkon waar op wacht werd gestaan. Het vertrek op de begane grond was 4,5 bij 4,5 meter groot. Daar woonden de soldaten die voor een bepaalde periode op de toren gelegerd waren.

Van de wachttoren waren slechts de plattegrond en enkele delen van de palen bewaard gebleven. Om de constructie te kunnen begrijpen, werd de hulp van een molenbouwer ingeroepen. Vervolgens werd eerst de hoofdconstructie gereconstrueerd. Daarna volgde de gehele toren inclusief de palissade en de gracht met scherpe staken tegen mogelijke indringers.

In het woonvertrek van de soldaten stonden stapelbedden langs de wanden. In de noordoostelijke hoek was een haard, waar ook werd gekookt. In die hoek is ook veel 'keukenafval' gevonden, zoals graankorrels, dierenbotjes, viswervels en gebroken huisraad. Daardoor zijn de archeologen veel te weten gekomen over de keukeninventaris en het menu van de torenwachters. En natuurlijk over hoe de toren er van binnen moet hebben uitgezien.

De soldaten kregen vanuit het fort op de Hoge Woerd een basisrantsoen mee van graan en vlees. Het graan werd ter plekke op een handmolen vermalen tot meel, waarna er brood van werd gebakken of pap van gemaakt. Romeinse soldaten waren grote liefhebbers van vlees. Latijnse bronnen spreken van meer dan een pond per dag! Om het menu verder aan te vullen werd er door de soldaten gevist op brasem, voorn en snoek.

De tweede wachttoren die omstreeks het jaar 62 op dezelfde plaats werd gebouwd, was hoger dan de eerste. Dergelijke wachttorens stonden in contact met het castellum op de Hoge Woerd en waren essentieel voor de bewaking van de Romeinse schepen die over de Rijn voeren. De meeste torens waren zo neergezet dat de wachters zowel over een bocht als over langere rechte stukken van de rivier konden kijken. Strategische plekken dus! 

Reconstructie van de tweede Romeinse wachttoren waarbij het vakwerk is dichtgezet met vlechtwerk dat vervolgens is dichtgesmeerd met leem. Het lijkt erop dat deze wachttoren maar slechts enkele jaren is gebruikt en nog voor het jaar 69 werd verlaten.

Deze nagebouwde Romeinse wachttoren vlakbij Castellum Hoge Woerd is gebaseerd op de toren uit Vleuterweide, hemelsbreed ongeveer 3 km daar vandaan. De toren is door Stichting Bouwloods Utrecht gebouwd. Wie meer wil weten over de Romeinen in Leidsche Rijn moet zeker ook een bezoek brengen aan het ernaast gelegen Castellum Hoge Woerd: www.castellumhogewoerd.nl

Hulp en contact Erfgoed

Telefoon

14 030

E-mail

erfgoed@utrecht.nl